Sas Launeddas

 

Sas launeddas sunt un’istrumentu anticu meda meda. In Ittiri ant agatadu finas unu brunzeddu nuragicu chi diat esser unu sonatore cun tres cannas in buca, cun una prus longa de sas àteras duas.

Custu istrumentu si format dae tres cannas longas, cannas chi debent esser unu pacu betzas. Pro formare sas launeddas sas cannas benint presas cun s’ispau prenu de chera. In s’estremidade arta de onzi canna benit postu unu becuciu chi si narat capitza.Sas cannas sunt cramadas: su bassu o su tumbu sa canna prus longa; sa de mesania si narat in betze sa mediana o mancosa manna; e sa prus minoredda, distaccada dae sas àteras si narat destrina o mancosedda o finas mancosa pitia.

Solu a sa mediana e a sa destrina si faghent bator istampos in fila a pare, in manera chi cando benint tocados fagant sonos diferentes. Sas tres cannas paris sunt cramadas cuntzertu de launeddas e sunt collidas in una bussa de pedde chi si narat istracassu.

Tocat de narrer chi in Sardinna si acatant finas launeddas a duas cannas, uve mancas su tumbu, e chi si narant bisonas e chi sas launeddas podent esser cramadas in modu diferente in sas diferentes alas de sa sardigna: launeddas in Campidanu, bisonas in Ogiastra, enas in su Montiferru e trueddi in Gaddura.

 

Ateros istrumentos musicales sardos anticos

 

Un àteru istrumentu musicale sardu anticu meda est su tumbarinu.

Sos Tumbarinos sunt fatos cun sa pedde de sa crapa chi benit traballada in manera particulare. Sa pedde  benit cucuzada cun chisina ifusta e suterrada unas oto-deche dies. Custu servit a nche fagher perder su pilu de s’animale e duncas a fagher sa pedde prana. A pustis chi si pulit sa pedde, custa benit segada a ghisa de tundu e li benint postos tzerchios de linna chi  servint a los atacare cun tzintas de pedde a sa cassa de risonàntzia chi est semper unu setatzu betzu.

A pustis de totu custu in sa parte inferiore de su tumbarinu benit posta sa hordedda, una tritza fata cun sos pilos de su covaddu chi benit atacada dae un’ispilla, pro chi a onzi corfu de sas bachetas s’intennat unu sonu a ghisa  unu runziu.

Ateru istrumentu est su Triàngulu, fatu cun unu cantu de ferru, chi at sa particularidade de aer sas puntas pinnicadas a bia de foras a ghisa de  ricciulu.

B’est finas su Pippiolu chi si faghet cun sa canna bene traballada, e mintende bi in s’estremidade superiore de unu cantu de suegliu. A custa cannasi li faghent fatos bator istampos tundos chi bisonzant pro tastos e unu istampu retangulare dae uve diat dever essire sa mùsica.

sonatore de launeddas

Sonatore de launeddas


torra a palas