POETAS
SA GARA POETICA LOGUDORESA.
In
su Logudoro b’est una forma de poesia estemporànea in
otava rima chi si basat
in su cunfrontu intre poetas subra de unu tema detzisu dae
àteras pessones. Sos
poetas cantant acumpantzados dae unu coro a tenore, auninde in custa
mànera
poesia e musica.
Sa
poesia estemporànea logudoresa at raìghinas antigas e
paret chi diat esistere
una data de nàschida pretzisa, su 15 de cabudanni de su
Sos
cantos in poesia chi si faghiant e si faghent in sas rebotas cun sos
amicos o
finas in àteras ocasiones sunt impreadas in sas festas de sas
biddas in ue sunt
sighidos dae zente apassionada meda.
Sos
poetas (duos o tres) a borta a borta, in su palcu de sa piatza cantant
sos
versos. In antis de cumintzare caentant sa boghe cantende una serie de
otavas a
tema liberu; custu benit naradu “esordiu”. A pustis
si cantat su primu
tema propostu dae sos organitzatores de sa gara, onzi poeta cantat
25-30 otavas
pro un’ora de tempus.
Su
tema pertocat tesi e cuntzetos contrapostos comente “sa pinna e
s’aratru”,
“s’ispada e sa crughe”, “tempus passadu,
presente e benidore”.
Agabadu
su primu cantu si faghet una pasu e si colat a su segundu cantu chi at
unu tema
prus lèpiu e brulleri comente “sa sogra e sa nura”,
“sa fiza, su babu, su
pretennente”.
Sa
forma poetica pro s’esordiu e sos temas est s’otava
serrada istrofa de
oto versos endecasillabos chi terminat cun una serrada (rima
baciata)
A
pustis de sos duos temas sos poetas cantant otavas a tema liberu chi
terminant
cun sas battorinas cuartinas in rima, versos satiricos
e
brulleris.
Sa
gara terminat cun unu cumponimentu dedicadu a sa Santu de sa festa. A
su solitu
est unu sonettu a ue s’atacat una coa de versos retrogados
ripetidos
iscambiende s’ordine de sas paràulas.
Intre
sos poetas prus connodos bi sunt : Bernardu Zizi, Mario Masala,
Giuseppe
Porcu, Bruno Agus e àteros. Sas biddas in ue bi tenent meda a
fagher sas garas
sunt: Samugheo, Irgoli, Galtellì, Meana Sardo, Samugheo,
Orgosolo, Oliena.
SA
CANTADA CAMPIDANESA.
Sa
poesia estemporànea campidanesa est narada
“cantada”. Bi sunt duas formas
metricas: su muttettu longu e su versu. Sa prima si
faghet cun
s’acumpantzamentu de duas boghes guturales, su bassu e sa contra,
imbetzes su
versu est acumpantzadu dae sa chitarra.
Sa
metrica de su versu est semplitze meda, difatis benit
impreadu finas dae sos diletantes ; su
muttettu est prus difitzile e benit impreadu dae sos professionistas
cussos chi
sunt pagados cando cantant in sos palcos de sas piatzas.
Sa
cantada campidanesa at varias zenias de
impostazione tematica, sa prus tipica est cussa a fini serrau.
Unu de
sos poetas (a bias sunt bator) istabilit su tema chi proponet in forma
allegorica e duncas cuadu a sos àteros poetas e a su
pùblicu.
Sos
poetas a borta a borta devent chircare de cumprenner sos messazos cun
dimannas
chi devent esser pertinentes a su tema propostu e coerentes cun su chi
a pagu a
pagu si cumintzat a bider protzedende cun sa cantada.
Sos
poetas sighint s’iscopu printzipale de sa cantada ma faeddant
peri de àteros
temas chi pertocant cussu: (dae
s’ìstoria a sa poesia, dae sa cazia a sa relizione ).
Intre
sos poetas prus connodos bi sunt: Antonio Pani, Manuele Saba, Eliseo
Vargiu,
Paolo Zedda.
Sa cantada campidanesa si faghet durante sa festa de su patronu, comente cussa de Santa Barbara in Sinnai (sae de tres domìniga de trìulas ) o de Sant’Elena patrona de Quartu ( 14 de cabudanni).