SA CRESIA
DE NOSTRA SENNORA
DE SU MERACULU
Su santuariu de importu mannu chi faghet arribare zente meda dae totu sa Sardinna
est Su Meràculu comente lu cramant sos Bitzichesos. S’agatat in su cucuru de Santu Miali.
S’orìzine de sa devozione a sa Madonna de su Meràculu est ligada a una lezenda chi narat
chi in tempos antigos una fèmina istranza est andada a sa bidda de Dure
e in una domo at pètidu sa màdrighe pro fagher su pane.
Sa mere de sa domo, bi l’aiat ma a cudda fèmina li narat chi nono, serrande-li sa ghenna in cara.
S’istranza ofesa manna invocat sa maleissone divina subra Dure. Tando s’iscatenat una temporada de fogu,
framas, lampos, zolfo, finas chi sa bidda non fiat distruita.
Si l’ant àpida solu tres Madonnas: una est volata in chelu, sa segunda est arribada a Nule e sae tres s’est firmada
in Goreai.
Custu contu potet esser beru difatis sos de Nule contaiant chi sa Madonna de Mes’Austu fiat ughida dae Bitzi
ca no l’aiant dadu sa màdrighe, sa festa est su 22 de austu e unu tempus sos Bitzichesos bi andaiant a caddu.
Est probabile chi a dare su tìtulu a sa Madonna siat istadu unu meràculu restadu famosu in totue, ma non b’at documentos,
si narat de una fèmina muta de Lollove chi est istada sanada, de unu pitzinnu de Tzorpè zai mortu e torradu a bita
e pro cussu su babbu onz’ annu zughiat una pannera, duos caddos caricos de chera e unu caddeddu pro su palu.
Un àteru meràculu de importu mannu est istadu cussu capitadu in su 1885-86 a unu pitzinnu sordomutu de Elai.
Su babu pro pedire sa gratzia aiat acumpantzadu su fizu finas a sa Madonna, arribados a dae in antis su pitzinnu cumintzat
a faeddare lassende totu sa zente a buca aberta. S’annu imbeniente su babu dae butzaca sua at fatu sos fogos artifitziales
chi nemos aiat bistu ne in Bitzi ne in Goreai.
Comente siat chi siat est seguru chi in sa segunda metade de su ‘700 sa devotzione pro sa Madonna de su Meràculu
est difusa meda.
Sa crèsia orizinaria fiat minoredda, sos muros e sas colunnas de sas navatas fiant pintados cun frores, sas bovetas
afriscatas cun figuras de Santos. In sos muros a curtzu a s’altare bi fiant ex voto de chera o coros de prata.
Si bi arribaiat aziende in s’iscalinadu in ue in su tempus de sa festa si sediant sos petitores e carchi pellegrinu
chi beniat dae illargu arziaiat ingrenucadu. A pustis bi fiat sa corte cun sas cumbessias pro sos novinantes.
Custa cresiedda aiat àpidu restauros meda e in su 1964 a dolu mannu est istada demolita pro fagher unu santuariu prus mannu.
Su santuariu novu fatu cun una tipolòzia moderna est istadu cunsàcradu su 23 de cabudanni de su 1984.
S’istrutura est in tzimentu armatu, su portale mannu est in brunzu cun disinnos in rilievu,
finas sos duos laterales sunt in brunzu e sunt istados donados. Sas vetratas rapresentant sas crèsias
chi non bi sunt prus.
In intro sos afriscos de su pintore Diegu Asproni rapresentant òmines, fèminas, malaidos,
istropiados, petitores, pellegrinos, redutzes de guerra chi ademprint a sa promissa e in mesus sa pannera de sa Madonna.
In sos muros bi sunt sos cuadros cun sos mosaicos in istile modernu
de sas 14 istatziones de sa Via Crucis, onzi cuadru est istadu donadu
dae una famiglia in memoria de sos parentes mortos. Sos altares sunt in granitu.
Subra s’altare mazore b’at unu afriscu cun S’Urtima Chena.
In dae in antis de s’altare a manca b’est s’istàtua manna de sa Madonna
chi in su tempus de sa festa benit adornada cun unu mantu totu recamadu e
cun s’oro: collanas, butones, coronas, zodias, totu ozetos donatos dae sos devotos.
Subra de ogni Gerarchia
Dae Deu exaltada
Siadenos Avvocata
Miracolosa Maria”