PEDRA

In Sardigna, comente in sas tzivilidades prus antigas, sa pedra, in antis de devènnere trastu e de testimoniare s’evolutzione istòrica, cun iscenas de bida cuotidiana iscolpidas in sos bassurilievos, fiat ogetu de cultu, comente atestant sos monumentos megalìticos ispartinados in s’ìsula. S’abilidade in s’impreu suo comente materiale de fràigu est documentada, dae a su nessi 300 annos, in sos 7000 pagu prus o mancu nuraghes, in sos putzos sacros e in sas tumbas de sos gigantes arribados fians a nois. Un’esempru istraordinàriu de arte est sa figuredda de Senorbì chi rapresentat sa Dea mama mediterrànea chi est de su 2000 a.C. Finas sa natura ,cun sas rocas fantàsticas suas iscolpidadas dae su bentu, cuntendet a s’òmine sa maghia de sas pedras trabballadas; bastat a ammentare sa roca de s’elefante de Casteddusardu, s’Orsu de Palau, su Dinosàuru de Bassacutena, Toro de Sant’Andria Frius, o su Prade e sa Mòngia chi s’afranzant, inche Casteldoria. A s’òmine, a s’inventiva e a su trabballu suo, sos montes ant dadu marmos e granitos, trachite e isteatite. In sa Gaddura ebbia sunt ativas pagu prus o mancu 200 cavas. Un’impreu frecuente est cussu de sa pamentatzione, de sas rifiniduras ediles e de sos arredos urbanos. Paritzos palatzos in Itàlia, Europa, Amèrica e Giapone, sunt rifinidos cun granitu sardu. Custa pedra gosi pregiada, cramada oro murru pro sa calidade sua, est impreada, semper prus a s’ispissu, in s’arredamentu de internos. In sos laboratòrios de Tèmpiu, Thiniscole, Igrèsias, Sorgono, Santu Isparau, Casteddu e Tàtari, sa creatividade de sos artesanos isculpit mesas, pannellos e lampadas, istàtuas e supramòbiles.

Sa Sardigna est una terra geologicamente meda prus antiga de su continente probianu. Roca e pedra, chi in manera agreste dominant su paesàgiu, sunt elementos cun chie su sardu at imparadu a cunvivere pro las pinnicare a sas esigèntzias suas. Isvilupada oe in sas formas modernas de s’isfrutamentu industriale, s’estratzione e sa lavoratzione de sa pedra faghiat parte de sas lavoratziones manuales. Sos manufatos prus comunos fiant pedras segadas a sa grussa pro nde fàghere molas pro su trigu o pro su mulinu, blocos iscuadrados pro s’edilìtzia, abbadòrgios, finas iscavados diretamente in sa roca, colunnas portantes ricavadas dae monolitas mannos, montantes e architraves pro ghennas e portales. S’impreaiat su granitu rosa o grigiu, presente in cantidade manna in Gaddura, Barbàgia, e in cantidade mìnima in sa zona de Casteddu; trachite ruja, basaltu nieddu, grigiu, ruju, pedras iscistosas e una variedade manna de màrmaros, o sa pedra famada de Serrenti, in colore grigiuasulu. Oe sos màrmaros e sos granitos intrant in sas domos comente elementos de arredamentu rafinados e in su matessi tempus funtzionales; pamentatziones in lastras mannas o in pianellas minores; pannellos de rivestimentu de grandu impatu, lastras pro pranos de sas coghinas, mesas, portavasos e cuntenidores vàrios, e finas isculturas ispiradas a sos menihrs e a sas divinidades de s’antighidade sarda.

In sas biddas de sa Gaddura e s’artu Aristanis e in una cantas localidades montuosas de sa Barbàgia, sa pedra, mescamente su granitu e sa trachite, sunt sas protagonistas mannos de s’architetura. Sos blocos iscuadrados bene sighint unu in fatu de s’àteru cun una geometria elgante e assentada. Unas cantas cresieddas de sartu, e carchi palatzu antigu, in ue cumparent fregios e decoratziones, colunnas e capitellos, nos offerint testimonias de una traditzione de segapedreris Est un’arte chi s’est tramandada finas a oe, gràtzias a s’òpera de artistas che a Tavolara, Nivola, Sciola, de sensisbilidade manna pro sas matèrias e sas traditziones de una borta. Oe una sèrie de isculturas faghent bella mustra in sas pratzas

Torra a sa pàgina printzipale